परिचय
सहसंबंध (Correlation) म्हणजे दोन गोष्टींमधील परस्पर संबंध शोधणे. आकृत्यांच्या बाबतीत, पहिल्या दोन आकृत्यांमध्ये जो बदल किंवा संबंध असतो, तोच संबंध तिसऱ्या आणि चौथ्या आकृतीत शोधायचा असतो.
संकल्पना स्पष्टीकरण
या घटकात प्रश्नामध्ये दोन आकृत्यांचे गट दिलेले असतात. पहिल्या गटातील दोन आकृत्यांमध्ये विशिष्ट नियम असतो. तो नियम ओळखून प्रश्नचिन्हाच्या जागी योग्य आकृती निवडावी लागते. हा बदल दिशा, आकार, संख्या किंवा आरशातील प्रतिमा यावर आधारित असू शकतो.
उप-विषय
समसंबंध - आकृत्या
आकृत्यांमध्ये होणारे बदल खालीलप्रमाणे असू शकतात:
- आकृतीचे ठराविक अंशात फिरणे (90°, 180°).
- रेखांकित (Shaded) भागाची जागा बदलणे.
- बाहेरची आकृती आत जाणे आणि आतील बाहेर येणे.
- रेषांची किंवा बिंदूंची संख्या वाढणे किंवा कमी होणे.
उदाहरणे
उदाहरण 1
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
घड्याळाच्या दिशेने (Clockwise) किंवा उलट दिशेने (Anti-clockwise) होणारे बदल तपासा. आकृतीचे आरशातील किंवा पाण्यातील प्रतिबिंब तपासा.
सामान्य चुका
विद्यार्थी गडबडीत फक्त एकाच बदलाकडे लक्ष देतात. आकृतीमधील सर्व लहान बदलांचे (जसे की बाण, ठिपके) निरीक्षण करणे आवश्यक आहे.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
मध्यम प्रश्न (Medium)
कठीण प्रश्न (Hard)
सारांश
सहसंबंधासाठी निरीक्षण शक्ती महत्त्वाची आहे. पहिल्या जोडीतील 'कारण आणि परिणाम' समजून घेतल्यास उत्तर मिळवणे सोपे जाते.
