परिचय
या प्रकारच्या प्रश्नांमध्ये दिलेल्या संख्यांमध्ये किंवा शब्दांमध्ये एक पद चुकीचे असते. विद्यार्थ्यांनी ते पद ओळखायचे असते. हा प्रकार गटात न बसणारे पद शोधण्यासारखाच असतो. पण येथे अधिक पदे दिलेली असतात. योग्य नियम समजून घेतल्यास चुकीचे पद सहज सापडते.
संकल्पना स्पष्टीकरण
संख्यामालिका तयार करताना काही विशिष्ट नियम वापरले जातात. जसे की बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार किंवा वर्ग. प्रत्येक पद त्या नियमाने तयार होते. जर एखादे पद त्या नियमाचे पालन करत नसेल, तर ते चुकीचे पद असते. विद्यार्थ्यांनी सर्व पदांचा संबंध तपासावा.
उप-विषय
क्रम - चुकलेले पद ओळखणे
मालिकेत प्रत्येक पदासाठी एक ठराविक पद्धत असते. त्या पद्धतीत बसत नसलेले पद शोधणे हा उद्देश असतो.
उदाहरणे
उदाहरण 1
ट्रिक्स आणि शॉर्टकट
पहिल्यांदा फरक तपासा. नंतर वर्ग किंवा गुणाकार नियम पहा. जलद निरीक्षण करा.
सामान्य चुका
विद्यार्थी नियम ओळखण्यात घाई करतात. सर्व पदे नीट तपासली जात नाहीत.
सराव प्रश्न
सोपे प्रश्न (Easy)
- 2, 4, 6, 8, 11, 12
- 5, 10, 15, 21, 25
- 3, 9, 27, 81, 100
मध्यम प्रश्न (Medium)
- 1, 3, 6, 10, 15, 21, 28, 30
- 4, 9, 16, 25, 30, 49
- 7, 14, 28, 56, 100
कठीण प्रश्न (Hard)
- 2, 6, 12, 20, 30, 42, 50
- 11, 13, 17, 19, 21, 23
- 3, 5, 9, 17, 33, 60
सारांश
क्रमातील नियम समजून घेतल्यास चुकीचे पद सहज ओळखता येते. निरीक्षण कौशल्य महत्वाचे आहे.