इयत्ता ४ थी मराठी
वाचून कल्पना व संकल्पना स्पष्ट करणे - वृत्तपत्रातील जाहिराती व बातम्यांवर आधारित प्रश्न
MCQ

परिचय

वृत्तपत्रे माहितीचा खजिना असतात. यामध्ये विविध वस्तूंच्या जाहिराती, सिनेमा, नाटके, शिबिरे आणि नोकरी विषयक माहिती असते. तसेच देश-विदेशातील बातम्या, खेळ आणि हवामानाचा अंदाज असतो. या मजकुराचे आकलन होणे विद्यार्थ्यांच्या बौद्धिक विकासासाठी महत्त्वाचे आहे.

संकल्पना स्पष्टीकरण

जाहिरात किंवा बातमीवर आधारित प्रश्न सोडवताना खालील मुद्दे विचारात घ्यावेत:

  • शीर्षक: बातमी किंवा जाहिरात कशाबद्दल आहे हे समजून घेणे.
  • वेळ आणि ठिकाण: घटना कधी आणि कुठे घडली किंवा शिबिर कधी आहे याची नोंद घेणे.
  • उद्देश: जाहिरात कोणासाठी आहे आणि त्यातून काय फायदा होणार आहे हे पाहणे.

उप-विषय

वृत्तपत्रातील जाहिराती व बातम्यांवर आधारित प्रश्न

दैनंदिन जीवनातील वर्तमानपत्रातील मजकूर वाचून त्यातील विशिष्ट माहिती शोधणे म्हणजे बातमीचे आकलन होय.

उदाहरणे

उदाहरण 1: शिबिर जाहिरात
 
जाहिरात: 'मजा उन्हाळ्याची' चित्रकला शिबिर. दिनांक 1 मे ते 10 मे. वेळ: सकाळी 8 ते 10. स्थळ: शारदा विद्यालय.
प्रश्न: हे शिबिर किती दिवसांचे आहे? उत्तर: 10 दिवस.
 
बातमीचे शीर्षक, मजकूर आणि जाहिरातीमधील फरक समजून घेणे

ट्रिक्स आणि शॉर्टकट

बातमी वाचण्यापूर्वी एकदा त्याखालील प्रश्न वाचावेत, जेणेकरून वाचताना उत्तरांचे शब्द पटकन लक्षात येतात.

सामान्य चुका

केवळ मुख्य शीर्षक वाचून उत्तर देणे चुकीचे ठरू शकते; संपूर्ण मजकूर वाचणे आवश्यक आहे.

सारांश

नियमित वर्तमानपत्र वाचल्याने शब्दसंग्रह वाढतो आणि माहितीचे योग्य विश्लेषण करण्याची क्षमता विकसित होते.

📌 शीर्षक: शहरात पावसामुळे पूरग्रस्त रस्ते
📍 स्थान: मुंबई
🗓️ तारीख: 5 जानेवारी 2026
📰 बातमी: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
मुंबईत झालेल्या जोरदार पावसामुळे अनेक रस्ते पूरग्रस्त झाले आहेत. 
नगरपालिकेच्या कर्मचाऱ्यांनी पाणी निचरा करण्यासाठी कार्यवाही सुरु केली. 
लोकांनी सुरक्षित ठिकाणी राहण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. 
शाळा आणि बाजार काही वेळेस बंद राहतील.

⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠
मुंबईत काय झाले?
A
 थंडी पडली
B
पावसामुळे रस्ते पूरग्रस्त झाले
C
नवीन शाळा उघडली
D
मेळावा पार पडला
Explanation
बातमीत म्हटले आहे:  मुंबईत झालेल्या जोरदार पावसामुळे अनेक रस्ते पूरग्रस्त झाले आहेत
Correct 265 Wrong 24