तर्क आणि निष्कर्ष हा इयत्ता 7 वीच्या बुद्धिमत्ता विषयातील एक महत्त्वपूर्ण घटक आहे. यामध्ये प्रामुख्याने वय, वेळ, घड्याळ आणि तार्किक संबंधांवर आधारित शाब्दिक प्रश्नांचा समावेश होतो. विद्यार्थ्यांची तर्कशक्ती आणि निर्णयक्षमता वाढवण्यासाठी हा घटक अत्यंत उपयुक्त आहे. दिलेल्या माहितीवरून अचूक निष्कर्षापर्यंत कसे पोहचावे, याचे मार्गदर्शन या नोट्समध्ये दिले आहे. वय आणि वेळ यातील बदलांचे गणिती नियम समजून घेतल्यास हे प्रश्न सोडवणे सोपे जाते.
शाब्दिक तर्क सोडवताना प्रथम दिलेल्या विधानातील मुख्य माहिती ओळखा. वयाशी संबंधित प्रश्नांमध्ये 'आजचे वय' गृहीत धरून पुढील किंवा मागील वर्षांची गणना करावी. घड्याळाच्या प्रश्नांमध्ये तास काटा आणि मिनिट काटा यांच्यातील अंशात्मक अंतर समजून घेणे महत्त्वाचे आहे. तार्किक संबंधांमध्ये घटनांचा क्रम आणि त्यांचा एकमेकांशी असलेला संबंध यांचा विचार करावा लागतो.
या उप-विषयात वयाची तुलना, घड्याळातील वेळ आणि कोनांचे मापन, तसेच दिलेल्या माहितीवरून तर्क लावून निष्कर्ष काढणे या बाबींचा समावेश होतो.
वयाच्या प्रश्नात दोन व्यक्तींच्या वयातील फरक कधीही बदलत नाही, ही गोष्ट नेहमी लक्षात ठेवा. यामुळे गणिते वेगाने सुटतात.
घड्याळाच्या प्रश्नात मिनिट काटा पुढे सरकताना तास काटा स्थिर राहतो असे मानणे चुकीचे आहे. तास काटा देखील हळूहळू पुढे सरकत असतो.
वय आणि घड्याळाचे प्रश्न सोडवताना स्थिर मूल्ये आणि वेळेचे चक्र लक्षात ठेवणे यशाची गुरुकिल्ली आहे.