दिलेला उतारा किंवा मजकूर वाचून त्यातील मुख्य कल्पना आणि संकल्पना समजून घेणे यालाच आकलन असे म्हणतात. इयत्ता ४ थी च्या स्तरावर विद्यार्थ्यांची समजशक्ती आणि शब्दसंग्रह तपासण्यासाठी हा घटक अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
उताऱ्यावरील प्रश्न सोडवताना सर्वात आधी मजकूर एकाग्रतेने वाचणे आवश्यक आहे. त्यातील घटनांचा क्रम, व्यक्तींची नावे आणि महत्त्वाच्या माहितीची नोंद मनात ठेवावी. प्रश्नांची उत्तरे शोधताना उताऱ्याचा संदर्भ घेणे गरजेचे असते.
यामध्ये उताऱ्यातील संवादांचे स्वरूप, वर्णनात्मक माहिती आणि दिलेल्या सूचनांचे अचूक पालन करणे अभिप्रेत आहे.
एकाग्रतेने उतारा वाचून अर्थ समजून घेण्याची प्रक्रिया
आकलन क्षमतेसाठी नियमित वाचन, शब्दसंग्रह वाढवणे आणि प्रश्नांचे सखोल विश्लेषण करणे आवश्यक आहे.