दैनंदिन जीवनात आपण अनेक शब्द वापरतो, परंतु प्रशासन, ज्ञान-विज्ञान, वाणिज्य आणि विविध शास्त्रे यामध्ये विशिष्ट अर्थ व्यक्त करणाऱ्या शब्दांची गरज असते. अशा शब्दांना 'पारिभाषिक शब्द' असे म्हणतात. हे शब्द भाषेला स्पष्टता आणि अचूकता देतात.
पारिभाषिक शब्द म्हणजे एखाद्या विशिष्ट विषयातील संकल्पना स्पष्ट करण्यासाठी वापरलेला शब्द. जेव्हा आपण सरकारी कार्यालय, बँक किंवा शाळेत जातो, तेव्हा तेथील कामकाज विशिष्ट शब्दांत चालते. उदाहरणार्थ, 'Agent' ऐवजी 'अभिकर्ता' किंवा 'Bio-data' ऐवजी 'स्वपरिचय' हा पारिभाषिक शब्द वापरला जातो.
येथे विद्यार्थ्यांसाठी उपयुक्त १५ महत्त्वाचे **पारिभाषिक शब्द** (Technical Terms) मराठीत HTML टेबल फॉरमॅटमध्ये दिले आहेत:
| Academic | शैक्षणिक | शिक्षणाशी संबंधित बाबी. |
|---|---|---|
| Acknowledgment | पावती / पोचपावती | कागदपत्र किंवा अर्ज मिळाल्याची लेखी कबुली. |
| Admission | प्रवेश | संस्थेत किंवा वर्गात अधिकृतरीत्या सामील होणे. |
| Affidavit | शपथपत्र / प्रतिज्ञापत्र | कायदेशीर बाबींसाठी दिलेला लेखी पुरावा. |
| Attendance | उपस्थिती | वर्गात किंवा कार्यक्रमात हजर राहणे. |
| Bonafide Certificate | वास्तविक प्रमाणपत्र | विद्यार्थी त्या शाळेचा/कॉलेजचा असल्याचे प्रमाणपत्र. |
| Curriculum | पाठ्यचर्या | अभ्यासाचा संपूर्ण आराखडा. |
| Discipline | शिस्त | नियमांचे पालन करण्याची वृत्ती. |
| Enrollment | नोंदणी / नामांकन | नोंदवहीमध्ये नाव नोंदवण्याची प्रक्रिया. |
| Evaluation | मूल्यमापन | गुणवत्तेची किंवा कामगिरीची तपासणी करणे. |
| Internship | प्रशिक्षणार्थी / उमेदवारी | कामाचा अनुभव घेण्यासाठी केलेले तात्पुरते काम. |
| Mandatory | अनिवार्य / सक्तीचे | जे करणे आवश्यक किंवा बंधनकारक आहे. |
| Prospectus | माहिती पुस्तिका | संस्थेची माहिती देणारे छोटे पुस्तक. |
| Scholarship | शिष्यवृत्ती | शिक्षणासाठी मिळणारी आर्थिक मदत. |
| Syllabus | अभ्यासक्रम | एखाद्या विषयासाठी शिकवण्याचे घटक. |
प्रशासकीय कामात पारदर्शकता आणि एकसारखेपणा येण्यासाठी या शब्दांचा वापर अनिवार्य असतो. हे शब्द मुख्यत्वे इंग्रजी शब्दांचे मराठी पर्याय असतात.
पारिभाषिक शब्द म्हणजे विशिष्ट शास्त्रातील किंवा व्यवहारातील प्रमाणित शब्द होय. हे शब्द ज्ञानभाषा समृद्ध करतात. परीक्षेत इंग्रजी शब्दांचे अचूक मराठी पर्याय ओळखणे महत्त्वाचे असते. सरावासाठी रोजच्या बातम्या किंवा सरकारी पत्रकांचे वाचन फायदेशीर ठरते.