इयत्ता ५ वी बुद्धिमत्ता चाचणी
वर्गीकरण - संख्या
MCQ

परिचय

वर्गीकरण म्हणजे दिलेल्या पर्यायांमधून समान गुणधर्म असणारे गट तयार करणे आणि त्या गटात न बसणारा वेगळा घटक ओळखणे. गणितीय वर्गीकरणामध्ये संख्यांचे गुणधर्म जसे की पाढे, मूळ संख्या, वर्ग संख्या आणि अंकांमधील संबंध यांचा वापर केला जातो.

संकल्पना स्पष्टीकरण

दिलेल्या चार पर्यायांपैकी तीन पर्याय कोणत्या ना कोणत्या नियमाने समान असतात. जो पर्याय हा नियम पाळत नाही, तो 'गटात न बसणारा' शब्द किंवा संख्या ठरतो.

उप-विषय

संख्या (Numbers)

संख्यांवर आधारित वर्गीकरण करताना विभाज्यतेच्या कसोट्या, विषम-सम संख्या आणि अंकांची बेरीज/गुणाकार तपासला जातो.

उदाहरणे

उदाहरण 1
पर्याय: 1) 85 2) 68 3) 119 4) 95. येथे 85, 68 आणि 119 या संख्या 17 च्या पाढ्यातील आहेत.
उत्तर: पर्याय क्र. 4 (95 ला 17 ने भाग जात नाही)
उदाहरण 2
पर्याय: 1) 5423 2) 6252 3) 8531 4) 5812. पहिल्या तीन पर्यायांतील अंकांचा गुणाकार 120 येतो.
उत्तर: पर्याय क्र. 4 (अंकांचा गुणाकार 80 येतो)

ट्रिक्स आणि शॉर्टकट

1 ते 30 पर्यंतचे पाढे आणि 1 ते 20 पर्यंतचे वर्ग पाठ असल्यास वर्गीकरण जलद गतीने करता येते. मोठी संख्या असल्यास प्रथम अंकांची बेरीज किंवा गुणाकार करून पहावा.

सामान्य चुका

विद्यार्थी घाईत फक्त सम-विषय फरक पाहतात, परंतु कधीकधी मूळ संख्या किंवा विभाज्यतेचा नियम लागू असतो जो तपासणे विसरतात.

सराव प्रश्न

सोपे प्रश्न (Easy)

  1. 1) 25 2) 49 3) 64 4) 30
  2. 1) 11 2) 13 3) 15 4) 17
  3. 1) 20 2) 40 3) 50 4) 65

मध्यम प्रश्न (Medium)

  1. 1) 121 2) 143 3) 165 4) 186
  2. 1) 48 2) 96 3) 72 4) 50
  3. 1) 246 2) 357 3) 468 4) 578

कठीण प्रश्न (Hard)

  1. 1) 1236 2) 2346 3) 3456 4) 1450
  2. 1) 7354 2) 5437 3) 3745 4) 3725
  3. 1) 8421 2) 9331 3) 6321 4) 4221

सारांश

वर्गीकरण घटकात वेगळा घटक शोधण्यासाठी संख्यांचे विविध गुणधर्म एकाच वेळी पडताळून पाहणे आवश्यक असते.

खालीलपैकी कोणती संख्या इतरांपेक्षा वेगळी आहे? (2, 4, 6, 9, 8)
A
2
B
4
C
6
D
9
स्पष्टीकरण
2,4,6,8 even आहेत; 9 odd आहे
सही 43 गलत 8